Đêm Nay Con Thức Cùng Người

Đêm ở rừng già Việt Bắc đặc quánh và buốt giá, chực chờ nuốt chửng những sinh linh nhỏ bé đang nép mình trong những khe núi hun hút.

Xoẹt.

Một cơn đau nhói xé toạc màn sương. Lớp vỏ bọc của tôi vỡ vụn. Máu nóng chảy rần rật khắp cơ thể. Tôi rùng mình, choáng váng, bám chặt lấy đầu que gỗ đang bắt đầu đen đi dưới sức nóng của chính mình.

“Cháy lên nào...”

Một giọng nói trầm, khàn đặc vang lên, lẫn vào tiếng gió rít qua khe vách.

Trong cái ánh sáng nhập nhoạng tranh tối tranh sáng, gương mặt Người hiện lên như một bức chạm khắc già nua tạc vào bóng đêm. Đôi bàn tay gầy guộc, những ngón tay dài chai sần những vết nứt nẻ của sương gió đang khum lại, che chắn cho tôi khỏi cơn gió bấc đang gầm gừ ngoài kia.

Hơi ấm từ bàn tay Người phả vào tôi, hay chính nhiệt huyết từ tôi đang sưởi ấm lại đôi tay lạnh cóng ấy? Tôi không biết. Tôi chỉ biết rằng, ánh mắt Người nhìn tôi không giống nhìn một vật vô tri.

Tôi nhảy phắt sang những thanh củi khô đã được xếp chéo như một công sự vững chắc và bắt đầu nhai ngấu nghiến những thớ gỗ. Từ một đốm sáng nhỏ nhoi, tôi vươn vai đứng dậy, khoác lên mình bộ quân phục đỏ rực, đội chiếc mũ miện vàng chói lọi rồi gầm lên những tiếng lép bép giòn giã.

Bóng tối lùi lại. Tôi thấy Người khẽ cười. Nụ cười nhẹ nhõm giãn ra trên gương mặt khắc khổ, làm mờ đi những nếp nhăn nơi đuôi mắt.

Người đã hài lòng!

Tôi ưỡn ngực, vặn mình cháy to hơn, cái bóng của tôi in lên vách lán, trùm lên bóng Người, to lớn và hùng vĩ. Tôi và Người, hai đồng chí, đêm nay cùng thức.

Đêm càng về khuya, cái lạnh càng trở nên sắc nhọn. Mưa rừng bắt đầu rơi trên mái lá cọ thủng lỗ chỗ.

Trong căn lán chật hẹp, những đồng đội của tôi đang nằm ngủ la liệt trên sàn nứa. Tiếng ngáy đều đều, tiếng trở mình sột soạt hòa vào tiếng mưa tạo thành một bản giao hưởng của sự mệt nhọc. Họ ngủ ngon quá. Bộ quần áo nâu bạc màu còn vương mùi bùn đất, những đôi chân trần nứt nẻ co lại vì rét.

Tôi liếm láp những thớ gỗ, cố giữ cho mình tỉnh táo. Nhưng cuộc chiến này thật không cân sức. Củi vơi dần. Tôi bắt đầu thấy mệt.

Bất chợt, một tiếng động nhỏ vang lên từ góc lán.

Một anh đội viên trở mình. Có lẽ cái lạnh đã ngấm qua manh chiếu mỏng, hoặc tiếng mưa rừng đã đánh thức giấc mơ của anh. Anh dụi mắt, ngơ ngác nhìn quanh như chưa định thần được mình đang ở đâu. Và rồi, ánh mắt anh dừng lại nơi Người đang ngồi lặng lẽ bên cạnh tôi.

Anh sững sờ, tưởng mình đang mơ. Trong giấc mơ chập chờn của người lính, hình ảnh Bác ngồi bên bếp lửa vừa thực vừa ảo. Anh dụi mắt lần nữa. Nhưng Người vẫn đang ngồi đó.

Anh vội vàng nhỏm dậy. Cái bóng của anh in lên vách, loang loáng bên cạnh bóng tôi. Anh rón rén bò lại gần, giọng thì thầm đầy vẻ hốt hoảng.

“Bác ơi... Sao Bác vẫn chưa nghỉ ạ? Sương xuống lạnh lắm rồi...”

Tiếng anh nhỏ, lẫn vào tiếng mưa, nhưng chứa đựng cả một trời thương xót. Chiến dịch còn dài, đường đi còn gian nan hiểm trở. Đêm nay Bác không ngủ, lấy sức đâu mà đi?

Người quay lại. Gương mặt Người hiện lên vẻ hiền từ, tĩnh tại, không một chút mệt mỏi, không một chút lo âu. Người khẽ mỉm cười, đưa tay ra hiệu cho anh nằm xuống.

“Chú cứ việc ngủ ngon. Ngày mai đi đánh giặc”. Giọng Người trầm ấm, vang lên ngắn gọn, dứt khoát nhưng lại êm ái như một lời ru.

Anh đội viên ngập ngừng. Anh muốn nói thêm gì đó, nhưng nhìn vào đôi mắt sáng và nụ cười đôn hậu nhưng cương quyết của Người, anh không dám trái lời. Anh vâng dạ lí nhí rồi lại nằm xuống.

Nhưng tôi biết đôi mắt anh vẫn hé mở trong bóng tối, nhìn chăm chăm về phía Người. Anh lo cho Người. Còn Người vẫn ngồi đó, bình thản như một cây đại thụ giữa bão táp, che chở cho giấc ngủ của đàn con.

Tôi nhìn Người, lòng thầm ngưỡng mộ. Có Người ở đây, tôi cũng thấy yên tâm phần nào. Tôi cố rướn mình thêm một chút, để soi sáng cho nụ cười an nhiên ấy.

Nhưng khi tiếng ngáy của anh lính trẻ lại đều đều vang lên, khi không gian chìm vào tĩnh lặng, chỉ còn tiếng mưa rừng gõ nhịp trên mái lán, bóng lưng Người bỗng gù xuống như đang gánh cả bầu trời đêm nặng trĩu. Đôi mắt Người nhìn chằm chằm vào tôi - lúc này đã bắt đầu lụi tàn vì đói.

“Mưa dầm dề thế này... lạnh lắm...”

Tim tôi thắt lại. Người đang trách tôi sao? Người đang chê tôi yếu đuối, không đủ sức sưởi ấm, để hơi lạnh ngấm vào căn lán này!

 “Không! Cháy lên! Phải cháy mạnh lên!”

Tôi cào cấu vào lớp tro tàn dưới chân, cố tìm kiếm chút vụn gỗ nào còn sót lại, cố vắt kiệt chút sinh lực cuối cùng để bùng lên. Nhưng vô ích. Củi đã hết. Tôi chỉ là một đốm sáng leo lét, thảm hại và cô độc.

“Lạnh thế này... Làm sao các cô chú ấy chịu cho thấu...”

Lời nói của Người như muối xát vào vết thương lòng của tôi. Người đang nói đến những anh lính đang nằm ngủ kia sao? Lỗi tại tôi. Tại tôi mà các anh bị lạnh.

Tôi nhìn lên mặt Người, chờ đợi một cái nhìn trách móc. Nhưng không. Hốc mắt Người trũng sâu, và ở đó, một lớp sương mỏng đang dâng lên, lấp lánh dưới ánh lửa yếu ớt từ tôi. Một giọt nước mắt nặng trĩu, lăn chậm rãi trên gò má, rồi đọng lại nơi chòm râu bạc.

Giây phút ấy, tôi như nhìn thấy những gì Người đang thấy. Dưới những tán rừng già ướt sũng, những chàng trai cô gái tuổi đôi mươi đang phải ngủ ngồi, ngủ đứng. Giường của họ là lá cây mục, chăn của họ là manh áo tơi rách nát, là tấm ni lông mỏng manh. Mưa rừng lạnh buốt ngấm vào da thịt, vắt kiệt sức lực của họ.

Từng hạt mưa rơi ngoài kia như đang rơi thẳng vào lòng Người, buốt giá. Người thương họ quá!

Tôi bỗng thấy mình thật nhỏ bé và ích kỷ. Tôi chỉ lo sợ mình bị trách mắng, sợ “chết”. Người thì đang gánh nỗi đau của cả non sông. Trái tim Người đang cháy để sưởi ấm cho từng số phận con người, cho những đứa con đang chịu khổ đau ngoài mặt trận.

Người khẽ chớp mắt, xua đi giọt lệ vừa chực trào ra. Đôi bàn tay gầy guộc ấy lại tìm đến tôi. Người nhặt những mẩu củi vụn còn sót lại, nhẹ nhàng, tỉ mẩn chêm cho tôi, ân cần như đang bón từng thìa thuốc cho một đứa con ốm.

“Cố lên... đêm còn dài lắm”.

Hơi ấm từ bàn tay Người truyền sang tôi. Một ngọn lửa xanh biếc liếm nhẹ lên thớ gỗ, rồi chuyển sang vàng, rồi đỏ rực. Tôi lại vươn vai đứng dậy, tiếp tục ca gác của mình.

Người đứng dậy. Bóng Người lại in lên vách, cao lớn lồng lộng. Người đi về phía những người lính đang nằm co quắp. Sàn nứa dưới chân Người dường như cũng hiểu được tấm lòng ấy mà im bặt, không dám phát ra dù chỉ một tiếng cót két nhỏ nhoi.

Người cúi xuống bên một chiến sĩ trẻ. Chiếc chăn chiên ngắn ngủn bị đạp tung ra một góc, để lộ đôi chân lạnh ngắt rồi nhẹ nhàng kéo mép chăn, chèn kỹ xuống dưới lưng, dưới vai người lính, vỗ về nhẹ nhàng.

Hết người này đến người khác. Người đi trọn một vòng, không bỏ sót ai. Bóng Người chập chờn, lúc cúi xuống, lúc đứng lên, nhẫn nại và ân cần.

Anh đội viên lúc nãy đã thức dậy mời Bác ngủ vẫn chưa ngủ lại. Hàng mi anh rung rung. Tôi biết anh đang khóc. Một giọt nước mắt nóng hổi lặng lẽ lăn dài trên gò má sạm đen. Trong cái trạng thái nửa tỉnh nửa mê ấy, giữa tiếng mưa rừng rả rích và hơi ấm tỏa ra từ bóng hình vĩ đại kia, anh thấy mình như đang nằm trong một giấc mộng đẹp đẽ nhất.

Gà rừng đã bắt đầu gáy vọng lại từ vách đá xa xăm. Trời sắp sáng rồi. Những tia sáng xám xịt của bình minh bắt đầu len lỏi qua kẽ lá, tranh chấp với bóng tối.

Những thanh củi Người cho tôi ăn đã cháy hết. Tôi thoi thóp thở, lớp tro dày đã phủ kín chân tôi. Lần này, tôi biết mình sẽ ra đi thật sự. Tôi mệt lắm rồi.

Mình sắp đi rồi... Ai sẽ gác thay mình đây?

Đúng lúc ấy, anh đội viên bật dậy lần thứ ba trong đêm. Anh nhìn ra cửa lán, thấy trời đã lờ mờ sáng. Rồi anh quay lại nhìn Người. Người vẫn ngồi đó. Vẫn tư thế ấy. Chòm râu bạc của Người im phăng phắc, tựa hồ như đã hóa thân thành một pho tượng tạc vào vách núi, trường tồn cùng tuế nguyệt.

Anh đội viên không kìm được nữa, bật phắt dậy, giọng lạc đi.

“Bác ơi! Trời sáng mất rồi! Bác ơi! Mời Bác ngủ một chút đi ạ! Bác cứ ngồi thế này thì ốm mất!”

Lời anh khẩn khoản, van lơn hơn cả lần trước. Có lẽ anh sợ ánh sáng sẽ ập đến, mang theo gánh nặng của đất nước đè lên đôi vai gầy guộc đã thức trắng đêm của Người.

Người nhìn anh, rồi nhìn ra cửa lán, nơi màn mưa bụi vẫn giăng mắc một màu trắng xóa. Gương mặt Người ánh lên một sự thanh thản. Người mỉm cười, nụ cười hiền hậu như nắng ấm mùa thu.

“Chú cứ việc ngủ ngon. Ngày mai đi đánh giặc. Bác thức thì mặc Bác. Bác ngủ không an lòng...”

Câu nói của Người bỏ lửng, nhưng tôi hiểu, và anh đội viên cũng hiểu.

Anh đội viên lặng người đi. Anh nhìn Người, rồi nhìn xuống tôi.

Trong khoảnh khắc ấy, trog lúc đang lịm đi, tôi thấy đôi mắt anh sáng lên.

Trong đôi mắt trong veo, đầy nhiệt huyết của người trai trẻ ấy, tôi thấy hình bóng của Người in đậm. Và kỳ lạ thay, tôi thấy chính mình ở trong đó. Một ngọn lửa rực rỡ, ấm áp và kiên cường.

Một niềm vui sướng mênh mông, kỳ lạ bỗng trào dâng, lấp đầy sự lo âu, bồn chồn trước đó trong lòng anh. Anh nhẹ nhàng ngồi xuống bên cạnh Người.

Tôi mỉm cười lần cuối, trút hơi thở tàn vào lòng đất lạnh.

Bóng tối tan biến hẳn. Bởi vì mặt trời đã mọc, nhưng không phải ở đằng Đông, mà ở ngay trong căn lán này.