Liệt Nữ Truyện

CHU NAM CHI THÊ

Chu Nam Chi Thê là vợ của Chu Nam Đại Phu. Chồng của bà phụng mệnh đi cải tạo đất, quá thời hạn mà chưa thể về. Người vợ sợ chồng buông lỏng việc nước, bèn kể với hàng xóm những lời trước đây đã nói với chồng: “Đất nước nhiều gian khó, nhất định phải tận tâm tận sức làm việc vì đất nước, đừng oán trách gì, để cho cha mẹ cảm thấy lo lắng. Ngày xưa, Vua Thuấn cầy cấy ở núi Lịch Sơn, đánh cá ở Lôi Trạch, làm gốm ở Hà
Tân, đều không phải là những việc của Vua Thuấn. Tuy nhiên, Vua Thuấn vẫn bằng lòng làm những việc này để nuôi sống cha mẹ. Trong tình trạng nhà nghèo, cha mẹ già cả thì không thể chọn lựa quan chức mà ra làm quan, nghèo đến mức phải tự mình đi gánh nước, giã gạo thì không thể chọn vợ đẹp để cưới. Cho nên mới nói khi cha mẹ còn sống thì việc nhỏ có thể đồng hành với thời thế, nhưng không thể thẹn với nghĩa lớn. Nguyên nhân làm như vậy là để không gặp phải tai họa mà thôi. Chim Phượng Hoàng không sa lưới, Kỳ Lân không sa bẫy, Giao Long không đến nơi đầm cạn là lấy cái trí lực, cái biết
của muông thú để tránh tai họa, huống hồ là con người? Sinh ra trong thời loạn không thể làm theo chánh đạo, đạt lẽ thường. Dưới sự áp bức của bạo ngược, thậm chí không thể làm điều nhân nghĩa mà lại ra làm quan, nguyên nhân là bởi vì cha mẹ còn sống”, thế là làm thơ rằng:

“Phường ngư sanh vĩ
Vương thất như hủy
Tuy tắc như hủy
Phụ mẫu khổng nhĩ”

Tạm dịch:

Cá mè đuôi đỏ thương ôi
Việc Vua lửa cháy dầu sôi khác gì
Dầu sôi lửa cháy thôi thì
Gần cha gần mẹ lo gì mà lo

Vui lòng đăng nhập để đọc tiếp