Liệt Nữ Truyện

HỮU NGU NHỊ PHI
(NGA HOÀNG, NỮ ANH)
Hai người vợ của Vua Thuấn là con gái của Vua Nghiêu. Con gái
lớn tên là Nga Hoàng. Con gái thứ tên là Nữ Anh. Cha thì cố chấp. Mẹ
kế lại điêu ngoa. Cha tên là Cổ Tẩu. Em trai tên là Tượng, là kẻ chơi
bời lêu lổng. Tuy nhiên, Thuấn có thể sống chung hòa thuận với họ, và
rất hiếu thuận với cha. Mẹ kế căm ghét Thuấn mà yêu thương Tượng.

Thuấn vẫn có thể xử lý quan hệ của họ rất tốt và không biểu hiện bất
cứ sự bất mãn nào. Vì vậy, mọi người ở khắp nơi đều tiến cử Thuấn
với Vua Nghiêu. Vua Nghiêu bèn gả hai con gái của mình cho Thuấn
để trị gia. Nga Hoàng và Nữ Anh sau khi được gả cho Thuấn thì cùng
với Thuấn ra đồng làm việc, chứ không cậy mình là con gái của Vua
mà ăn trên ngồi trước, rất khiêm nhường tiết kiệm, một lòng một dạ
làm tròn đạo làm vợ.

Cổ Tẩu và Tượng muốn sát hại Thuấn nên để Thuấn đi sửa kho
lương thực. Sau khi Thuấn biết việc bèn về nói với Nga Hoàng và Nữ
Anh rằng: “Cha mẹ bảo ta đi sửa kho lương thực. Ta nên đi hay không đi?”.

Nga Hoàng và Nữ Anh nói: “Vậy thì nhất định phải đi!”. Trong quá
trình Thuấn sửa kho lương thực, cha và em trai giấu thang đi. Cha
phóng hỏa đốt kho lương thực. Thuấn mạng lớn, từ bên trên nhảy
xuống thoát chết. Tượng lại bàn với cha mẹ để Thuấn đi khơi giếng.

Thuấn lại bảo với hai người vợ. Hai người nói: “Nhất định phải đi!”.

Trong khi Thuấn khơi giếng, cha, mẹ kế và em trai chặn lối và lấy
đất lấp giếng, nhưng Thuấn vẫn thoát ra được. Mấy lần đều không
giết được , Cổ Tẩu lại bảo Thuấn uống rượu, muốn nhân lúc Thuấn
uống say sẽ giết Thuấn. Thuấn bảo với hai người vợ. Hai người vợ bèn
cho Thuấn uống thuốc giải rồi cùng đi nên Thuấn uống cả ngày cũng
không say. May mà em gái Thuấn (em gái cùng cha khác mẹ) thương yêu
anh trai và có mối quan hệ với hai chị dâu rất tốt. Tuy cha và mẹ kế
muốn giết Thuấn nhưng Thuấn vẫn không oán hận. Mặc dù vậy, cha
và mẹ kế vẫn không ngừng căm phẫn đối với Thuấn. Thuấn chỉ biết ra
đồng kêu khóc, kêu trời, gọi cha mẹ. Tuy cha và mẹ kế không ngừng
muốn hại Thuấn nhưng Thuấn vẫn vô cùng nhớ nghĩ đến họ, cũng
không oán hận em trai, vẫn trung hậu như xưa, không bao giờ thờ ơ.

Sau đó, Vua Nghiêu thử thách Thuấn trên mọi phương diện. Mỗi
một việc Thuấn đều bàn với hai vợ. Sau này, Thuấn tiếp nhận ngôi vị của Vua Nghiêu lên làm Vua. Nga Hoàng trở thành Hoàng Hậu. Nữ Anh thành Thứ Phi. Thuấn phong đất cho em trai ở Hữu Tỉ, phụng dưỡng Cổ Tẩu như xưa. Người trong thiên hạ khen ngợi hai người vợ của Vua Thuấn thông minh, trung trinh, nhân hậu.

Sau này khi Thuấn tuần du bên ngoài đã mất ở Thương Ngô, được đặt tên hiệu là Trọng Hoa. Hai người vợ mất ở sông Tương Thủy, người đời sau gọi họ là Tương Quân.

Kinh Thi có câu: Bất hiển duy đức, bách tích kỳ hình chi (Chỉ có đức không lộ ra, trăm Vua Chư Hầu đều tuân theo phép thường) là nói điều này.

Có thơ ca ngợi:

Nguyên thủy nhị phi
Đế Nghiêu chi nữ
Tần liệt Hữu Ngu
Thừa Thuấn ư hạ
Dĩ tôn sự ti
Chung năng lao khổ
Cổ Tẩu hòa ninh
Tuất hưởng phúc hỗ

Tạm dịch:

Hai vợ Vua Thuấn
Là con Vua Nghiêu
Cùng chung một chồng
Nâng khăn sửa túi
Không chê thấp hèn
Chịu khó khổ cực
Hiếu thảo Cổ Tẩu
Sau hưởng phúc lành