Ngõ Cây Điệp

Sự kiện cái xe Wave rách cắm đầu vào đống củi đã thay đổi không gian tĩnh lặng tại ngôi nhà số 42.

Tuấn bị bong gân mắt cá chân nặng, bó nẹp cố định. Chủ nhà trọ đuổi nó đi vì chậm tiền nhà hai tháng. Sợ về quê sẽ bị ông bô đánh gãy nốt cái chân còn lại vì tội làm hỏng xe máy, nên nó mặt dày ở lỳ lại nhà ông Thuấn. Nó nằm lăn lóc trên cái võng dù bện ngoài hiên, lấy cớ “bảo vệ hiện trường đống củi” và chờ xe sửa xong.

Ông Thuấn không đuổi nó. Một phần vì nguyên tắc “nợ thì phải trả”, nó phá củi nhà ông, nó phải ở lại dọn. Phần khác - một lý do mà ông không bao giờ thừa nhận - là căn nhà này đã quá vắng lặng kể từ ngày bà Thu mất cách đây mười năm.

Nhưng ở chung với thằng ranh con này đúng là một cực hình.

Nó là sự hiện thân của mọi thứ nhảm nhí nhất trong cái thời đại này. Nó uống những cốc nước nâu nâu có những hạt đen sì to bằng đầu đũa, gọi là “trà sữa trân châu”. Nó nằm phơi rốn ra võng, mở cái điện thoại nứt màn hình lên, xem những video ngắn xàm xí phát ra những âm thanh cười nhân tạo hố hố the thé. Khách khí một chút, ông Thuấn coi nó là một loài sinh vật phiền toái; còn thẳng thắn ra, nó là một bãi rác di động làm ô nhiễm không gian quân kỷ của ông.

“Vặn nhỏ loa lại kẻo tao vứt mày ra ngoài đường bây giờ!” Ông Thuấn gầm lên từ trong bếp, tay đang thoăn thoắt thái miếng thịt lợn luộc thành từng lát mỏng tang.

“Cụ nóng tính thế!” Tuấn cười hề hề, vuốt tay tắt màn hình. Dù suốt ngày bị chửi, nó lại không sợ ông Thuấn. Từ cái hôm ông già đạp xe Peugeot đi cứu cái mạng nó khỏi bị đuổi việc, nó tự thề trong lòng lão già gắt gỏng này chính là “đại ca” của nó. Mấy lão già gắt gỏng thường có trái tim mềm èo, nó biết thừa.

“Mày lết ra đây nhặt rau muống. Nhớ rửa ba nước. Không sạch tao bắt mày nhai sống!” Ông Thuấn hất hàm.

Tuấn lết cái chân bó nẹp lại gần rổ rau. “Bác ơi, cháu tính rồi. Cháu nợ bác tiền đền đống củi, cộng với tiền cơm mấy ngày nay. Chắc cháu phải ở đây quét dọn cho bác hết tháng mới trừ xong”.

“Tao không cần mày quét. Mày chỉ cần cút cho khuất mắt tao”.

“Ấy, bác đừng nói thế. Chiều nay để cháu dọn dẹp phòng ngủ cho bác. Cháu phát hiện dưới gầm giường bác có một lớp bụi dày cỡ hai đốt ngón tay. Bụi bặm thế là viêm phổi đấy”.

Ông Thuấn khẽ khựng lại tay dao. Nhắc đến cái gầm giường, ánh mắt ông thoáng tối lại. “Cấm đụng vào dưới gầm giường. Quét ngoài hiên thôi”.

Nhưng Tuấn là một thằng nhóc không có khái niệm về “giới hạn”.

Chiều hôm đó, mưa phùn rả rích kéo đám mây xám xịt úp lên bầu trời Hà Nội. Ông Thuấn mặc áo mưa ni-lông đi ra phường có việc. Ở nhà, Tuấn thấy chán nản nên muốn tỏ ra hữu ích. Nó cầm cây chổi, lết vào căn phòng ngủ tối om của ông Thuấn. Căn phòng sực nức mùi dầu gió và mùi ẩm mốc của những đồ vật cũ kỹ. Một chiếc giường sắt đơn giản, một cái tủ gỗ sồi đã bong tróc. Và một bàn thờ nhỏ.

Tuấn cúi rạp người, thọc sâu cán chổi vào tận cùng khoảng tối dưới gầm chiếc giường sắt.

Keng...

Cán chổi va phải một vật gì đó bằng kim loại. Tuấn nhíu mày, đổi tư thế lết hẳn xuống sàn, thò tay vào sâu bên trong. Những đầu ngón tay chạm vào một thứ lạnh ngắt, hình hộp.

Đó là một chiếc hộp sắt tây đựng bánh quy bơ từ thời nảo thời nào, rỉ sét ăn lẹm cả những bông hoa in trên nắp hộp. Có lẽ vì để quá lâu trong một góc tối tăm và ẩm thấp, lớp nắp đã không còn khít. Khi Tuấn vừa nhấc lên, phần thân hộp nặng trĩu tuột xuống, đập mạnh xuống sàn gạch hoa.

Nắp hộp văng ra. Bên trong không có kỷ vật gì quý giá, chỉ có một chiếc phong bì ố vàng, nhàu nát. Nó được bọc cẩn thận qua ba lớp túi ni-lông mỏng tang, thứ ni-lông dùng để bọc hồ sơ thời chiến tranh. Nhưng dù có bọc kỹ đến đâu, thời gian vẫn luồn lách vào được. Lớp giấy đã chuyển sang màu nâu. Phía góc dưới của chiếc phong bì có một mảng màu tối sẫm, loang lổ, khô cứng lại, làm lớp giấy nhăn nhúm cứng đơ.

Tuấn không phải đứa dốt nát. Nó lớn lên từ xóm nghèo, những trò đánh lộn đổ máu nó thấy không ít. Cái màu sẫm đen cứng ngắc trên lớp giấy đó, dù đã mấy chục năm, vẫn sặc sụa thứ mùi tử khí.

Bàn tay Tuấn hơi run lên. Nó cầm lá thư lên, đưa sát lại gần luồng ánh sáng hắt qua cửa sổ.

Người nhận: U và em Ẩn. Số 4, ngõ Cây Điệp, phố Hàng...

Phần tên con phố đằng sau chữ “Hàng” đã bị mảng máu đen kia thấm qua, nhìn không ra mặt chữ.

“Ngõ Cây Điệp?” Tuấn lẩm bẩm. Ngõ Cây Điệp ở phố Hàng nào? Hàng Bạc? Hàng Đào? Hàng Bông? Trong đầu nó, một mớ bản đồ chằng chịt các con ngõ phố cổ hiện ra, nhưng tuyệt nhiên không có cái tên “Cây Điệp”.

Nó thò tay vào túi quần, lùi ra ngoài cửa phòng tìm chỗ sáng hơn, móc chiếc điện thoại vỡ màn hình ra. Nó mở Google Maps. Gõ bằng một ngón tay cái trơn tuột: “Ngõ Cây Điệp, Hà Nội”.

Biểu tượng chiếc la bàn xoay vòng vòng mất ba giây, nhưng “Không tìm thấy kết quả nào phù hợp”.

Tuấn nhún vai, tặc lưỡi. “Làm đéo gì có cái ngõ nào tên Cây Điệp ở cái đất Hà Nội này...”

“Mày đang cầm cái gì đấy?!”

Tuấn giật bắn mình quay lại. Cái điện thoại tuột khỏi tay rơi bộp xuống chăn. Ông Thuấn đứng sững ở ngưỡng cửa từ lúc nào, người ướt sũng nước mưa. Chiếc nón cối trên đầu ông rỏ nước tong tỏng xuống nền nhà.

Đôi mắt đục ngầu, hằn lên những tia máu đỏ loét. Tròng mắt ông mở trừng trừng, găm vào cái bọc nilon ố vàng trên tay nó.

“Cháu... cháu đang dọn... thì… nó rơi ra...” Tuấn lắp bắp, lùi lại một bước, quên cả cái chân đang đau.

Ông Thuấn lao tới túm lấy cổ áo khoác của Tuấn, nhấc bổng nửa người nó lên. Lực từ cánh tay gân guốc của ông mạnh đến mức Tuấn nghe thấy tiếng đường chỉ áo kêu rắc rắc.

“Ai cho mày đụng vào nó?! HẢ?!” Nước bọt của ông văng vào mặt Tuấn.

“Bác ơi... cháu xin lỗi... cháu cất lại ngay...” Tuấn hoảng loạn giãy giụa, nhưng bàn tay ông như kìm sắt bóp nghẹt khí quản nó.

Ông Thuấn nghe tiếng mưa ngoài kia tiếng rít của bom đạn. Còn ông đang quỳ giữa rừng Đắk Rông.

Dưới tay ông là Lâm, thằng sinh viên thư sinh, trắng trẻo. Nhưng bây giờ, nửa thân dưới của Lâm đã nát bươm vì một quả pháo “đĩ”. Lâm dùng chút tàn lực cuối cùng, nhét cái bọc nilon nhỏ xíu vào tay Thuấn.

“Anh Thuấn... đường an toàn rồi phải không anh... Em gửi cái này cho u em... Mấy mùa rồi u không nhận được thư... U em bán nước chè, đầu ngõ có cây khế chua lắm...” Lâm thều thào, mắt dại đi nhìn những tán lá rừng đang xoay vòng.

Thuấn ôm chặt lấy Lâm, gào lên gọi y tá.

Nhưng Lâm đã mỉm cười, thanh thản. “Anh bảo cái Ẩn ở nhà đừng khóc nhè nhé... Bảo em... chết nhanh lắm... không kịp đau đâu...”

Đó là lời cuối cùng của Lâm trước khi thằng bé tắt thở, bỏ lại Thuấn với một mảnh nilon dính máu và một lời hứa trĩu nặng bằng cả phần đời còn lại.

Trở lại hiện tại, tay ông Thuấn run lẩy bẩy. Ông buông cổ áo Tuấn ra. Thằng nhóc ngã phịch xuống giường, ho sặc sụa.

Ông vội vã giật lấy lá thư. Ông ôm nó vào ngực, vuốt ve lớp nilon nhàu nhĩ như thể đang vỗ về vết thương của người đồng đội cũ.

Tuấn ôm cổ, vuốt ngực thở hắt ra, ánh mắt vẫn còn hoảng sợ nhìn ông già. Nhưng ssự tò mò và cái tính bép xép khiến nó không kìm được miệng. “Bác... lá thư đó... địa chỉ ma đấy bác ạ. Cháu vừa tra trên bản đồ, làm gì có ngõ nào là ngõ Cây Điệp...”

Ông Thuấn quay phắt lại. Mặt ông méo mó vì một nỗi đau đớn tột cùng.

“Mày im đi!” Ông Thuấn gào lên, giọng vỡ vụn, khản đặc. Nước mắt trào ra từ hai hố mắt sâu hoắm, chảy tràn qua những vết sẹo tăm rỗ. “Mày thì biết cái gì? Mày nghĩ một cái máy do bọn mũi lõ làm ra thì hiểu được đất nước này à?”

Tuấn co rúm người lại trên giường. Lần đầu tiên, nó thấy ông già cứng cỏi này khóc.

Ông Thuấn bước tới, túm lấy vai Tuấn. “Nó bảo ngõ Cây Điệp không có thật ư? Tao đã đi bộ từ ga Hàng Cỏ, rẽ qua ba con phố, ngửi thấy mùi hoa sen từ cái đầm cũ để tìm nó! Chỗ đó tường quét vôi vàng! Có một cây khế chua lòi ở đầu ngõ! Thằng Lâm đứt nửa người, máu nó ướt sũng tay tao, nó không nói dối tao! Mày hiểu không?! Nó không nói dối!”

Ông gục xuống mép giường, hai tay ôm lấy mặt. Bờ vai rộng lớn, gồ ghề của người cựu binh run lên bần bật. Tiếng khóc của ông nghẹn ngào, uất ức như tiếng hú của một con thú bị thương mắc kẹt trong bẫy.

“Nhưng bọn họ san phẳng rồi...” Giọng ông Thuấn thều thào qua kẽ tay, tuyệt vọng đắng ngắt. “Những tòa chung cư cao tầng... những cái máy ủi... Họ ủi phẳng ngõ Cây Điệp rồi... U nó mất rồi... Cái Ẩn thì bặt vô âm tín... Tao đi tìm bốn chục năm nay... Tao đạp xe qua từng cái hẻm, hỏi từng bà bán nước... Tao không tìm thấy đường về nhà cho nó...”

Tuấn ngồi lặng thinh. Cái đau ở cổ chân không là gì so với luồng khí lạnh lẽo, bi thương đang bao trùm cả căn phòng. Nó nhìn lá thư ố vàng trong tay ông Thuấn, rồi nhìn ra màn mưa trắng xóa ngoài cửa sổ.

Ông Lâm chưa về được đến nhà, là vì ông Thuấn không thể tìm ra đường. Đó là tội lỗi, là bản án chung thân mà ông tự tuyên cho chính mình.

Tuấn lết xuống giường, khập khiễng bước tới cạnh ông già đang khóc nấc, đặt một bàn tay ngập ngừng lên bờ vai đang run rẩy của ông.

“Bác Thuấn...” Giọng thằng nhóc chùng xuống. “Nếu... nếu bác cho phép... cháu sẽ tìm cách khác. Cháu thề, cháu sẽ tìm ra ngõ Cây Điệp cho bác”.

Ông Thuấn ngẩng mặt lên. Trong đôi mắt đục ngầu, mỏi mệt của ông, lần đầu tiên sau nhiều năm, có một tia bấu víu nhỏ nhoi lóe sáng.